هه‌ر جار که‌ هه‌واڵێکی ئاوا ده‌بیسم، دیسان خۆم وه‌کوو کچه‌ حه‌فده‌ ساڵه‌که‌ی جاران ده‌بینمه‌وه‌. به‌یانی تا ئێواره‌ و ئێواره‌ تا به‌یانی دڵه‌خۆرپه‌ی گریان له‌ دڵم دا هه‌دادانی نه‌بوو. چاوه‌ڕێی هه‌واڵێکی نوێ و دڵخۆشییه‌ک بووم، ئه‌گه‌رچی ده‌مزانی بایه‌قوژی مه‌رگ له‌ هه‌موو په‌نا و په‌سیوان خۆی حه‌شار داوه‌. مه‌وجه‌کانی ڕادۆ سپیه‌که‌م ده‌گۆڕم، له‌م وێستگه‌ بۆ وێستگه‌که‌ی تر. چاوه‌ڕێی هه‌واڵێکم له‌ ده‌ره‌وه‌، به‌ڵکو که‌سێک هه‌واڵێک بێنێ. له‌ سه‌ر ڕادۆ نامه‌ی کچێکی پازده‌ ساڵه‌ی ئاواره‌ی ئوردووگای ڕۆمادیه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌، به‌ کوردییه‌کی په‌تی ئازاره‌کانی هێناوه‌ته‌ زمان: چاوه‌کانی له‌ ئاسۆ بڕیوه‌ و هیواکانی له‌م ده‌شته‌ کاکی به‌ کاکیه‌ وێڵ و سه‌رگه‌ردانن. ئه‌و ڕادۆیه‌ ته‌نیا ده‌نگێک بوو‌ که‌ ده‌متوانی گوێم له‌و قسانه‌ بێ که‌ خه‌ڵک نه‌یانده‌وێرا له‌ لای یه‌ک بیڵێن، بڤه‌یه‌ک ئه‌گه‌رباسی که‌ی سه‌رت تێدا ده‌چێ. هه‌واڵم بۆ دێت، ده‌ڵێن پۆلێ پێشمه‌رگه‌ بیندراون، ده‌بێ ده‌رباز بووبن. به‌ڵکو دیسان ده‌رباز بن! بڵێی دیسان ده‌رباز بن! پرسیارێک زوو زوو زوو زوو له‌ خۆمم ده‌کرد. هه‌موو جارێ بیرم ده‌کرده‌وه‌، خۆم ده‌پێچمه‌وه‌ و خۆمیان له‌ گه‌ڵ ده‌خه‌م، به‌ڵام دیسان له‌ جێی خۆم ده‌نیشتمه‌وه‌، گوێ له‌ ڕادۆ و چاو له‌ درگا.

پۆلێ پێشمه‌رگه‌! پێشمه‌رگه‌! وشه‌یه‌کی چه‌نده‌ پیرۆز بوو به‌ لای منه‌وه‌. چه‌نده‌ شانازیم ده‌کرد. بڵێی ئه‌و جاره‌ش ده‌رباز بن! نه‌مده‌زانی که‌ هیچ شتێک له‌ گیانی پێشمه‌رگه‌ هه‌رزانتر نیه‌. نه‌مده‌زانی که‌ سه‌رۆکه‌کانیان به‌ مردنیان ناو و ناوبانگ ده‌رده‌که‌ن. له‌ دنیای ئه‌وڕۆ دا، له‌ دنیای ئینتێرنێت و ته‌لیفون و تلیزۆن دا له‌ سه‌ر ڕه‌وتی پێشوو بۆ کاری "ته‌بلیغی" گیانی پێشمه‌رگه‌ هه‌رزان فرۆش ده‌که‌ن. پێشمه‌رگه‌ش کوڕی سه‌رۆکه‌کان نیه‌، هه‌ر کوڕه‌ هه‌ژاره‌، ئه‌وانه‌ی گیانیان و ژیانیان به‌ختی ڕێبازێک کردوه‌. ئه‌و توێژه‌ خه‌باتگێڕ و خاوه‌ن بڕوایه‌ش ته‌واو ده‌که‌ن و وێنه‌کانیان کتێبی پێشمه‌رگه‌ شه‌هیده‌کان ئه‌ستوورتر ده‌کات و شانازی حیزبیان زۆرتر.

قێزم دێته‌وه‌ له‌وانه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات باسی کوردایه‌تی ده‌که‌ن و وشه‌ی پێشمه‌رگه‌ به‌ سووکی و به‌ هاسانی دێننه‌ سه‌ر زمان و شووشه‌ی ویسکیه‌که‌یان به‌ دوای دا خاڵی ده‌که‌ن. ئه‌وه‌ی باوه‌ڕی به‌ کوردستانێکی ئازاد بێ، به‌ شوێن پله‌ و پایه‌ دا نیه‌، پێشمه‌رگه‌یه‌که‌ سه‌ر له‌ پێناو خاک و وڵاتی. ئه‌وانه‌ی هیچیان له‌ باران دا نیه‌ و خاوه‌ن باوه‌ڕ نین، به‌ شوێن هه‌لێک دان بۆ قۆزتنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات. نه‌ ڕێباز دیاره‌ و نه‌ باوه‌ڕ.

ئه‌گه‌ر ئه‌و جاره‌ش ده‌رباز بن، ئه‌گه‌ر ئه‌و جاره‌ش ده‌رباز بن، ئه‌گه‌ر وه‌ده‌ست جاشه‌کان نه‌که‌ون، ئه‌گه‌ر خه‌ڵک په‌نایان ده‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌و جاره‌ش ده‌رباز بن!

نەورۆزی 2708ی کوردی پیرۆز بێت.

له‌ به‌ر هه‌موو ئه‌و ڕۆژانه‌ی ژیاوم و دانه‌ دانه‌ ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی به‌ره‌و پێش چووم و که‌وتووم و هه‌ستاومه‌وه‌ و له‌ به‌ر هه‌موو ئه‌و چه‌ند دان و نه‌خته‌‌ ڕۆژانه‌ی که‌ ماون بژیم و ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی ده‌بێ هه‌ڵیان بێنمه‌وه‌، ئه‌و ترسه‌ی که‌ جار و بار ده‌هات و ده‌یترساندم، ترساندوومه‌؛ ئه‌و ترسه‌ی که‌ پڕی ده‌کردم له‌ ترس و وای لێده‌کردم چیدی خۆم نه‌بینم و چاوم پڕ بن له‌ ده‌وروبه‌رم و ئه‌وبه‌رتریش، ورد و خاشم کردوه‌؛ ئه‌و ترسه‌ی که‌ مێشکمی پڕده‌کرد له‌و مانایانه‌ی هی خۆم نین، خنکاندوومه‌.

ئه‌گه‌رچی له‌ نێوان شه‌ش میلیارد حه‌شیمه‌تی سه‌ر عه‌رز ڕه‌نگه‌ وه‌کوو خاڵێکیش به‌رچاو نه‌یه‌م، به‌ڵام هه‌ر له‌ به‌ر مانه‌وه‌ له‌ نێو ئه‌و شه‌ش میلیارد خه‌ڵکه‌ی به‌ هه‌زاران و سه‌دهه‌زاران گرێ پووچکه‌ له‌ ژیانیان دا هه‌یه‌ و منیش خۆم به‌ شه‌ریکه‌ به‌ش ده‌زانم، جارێ ده‌مه‌وێ بمێنمه‌وه‌ و ڕێبوارێکی ناو یه‌كێک له‌م چیرۆکانه‌ بم، چون ده‌سته‌ویه‌خه‌ بوون له‌ گه‌ڵ گرێ‌پووچکه‌کان به‌ ڕه‌وتی ژیان ده‌زانم.


ئه‌و کێشانه‌ی هه‌موو ڕۆژێ هه‌ر کوردێک به‌ره‌وڕوویان ده‌بێته‌وه‌ و ده‌مانهه‌ژێنێنن و سڕمان ده‌که‌ن و تووڕه‌مان ده‌که‌ن و فڕیمان ده‌ده‌نه‌‌ نێو هه‌واڵ و ڕووداوه‌ دڵته‌زێنه‌کانی ڕۆژ و له‌ پاشان له‌ قونیچکێک له‌ گه‌ڵ بیره‌کانی خۆمان دا بێده‌ره‌تان جێمان ده‌هێلێن و به‌ تووندی وامان لێده‌که‌ن به‌ شوێن چاره‌سه‌ره‌ییه‌ک دابین یان نا باشترین چاره‌سه‌ر بببینینه‌وه‌، ئه‌گه‌ر چاره‌سه‌ره‌ییه‌ک مابێ، وام لێده‌کا له‌ به‌ر ئه‌و چه‌ند دانه‌ ڕۆژانه‌ی که‌ ماون بۆ بینینه‌وه‌ی ئه‌م چاره‌سه‌رییه‌ هه‌وڵ بده‌م.


هه‌ر شتێک که‌ نێوی ده‌نێی، نێوی بنێ، به‌ڵام ناتوانم حاشای بوونی خۆم و خۆت و ئه‌و و ئه‌وه‌ی دیکه‌ بکه‌م. ناتوانم ته‌نانه‌ت له‌و چه‌ند ڕۆژانه‌ی که‌ هیچمان نازانین چه‌نده‌ن، له‌ به‌ر تاق‌نه‌که‌وتن له‌ نێوان شه‌ش میلیارد حه‌شیمه‌تی سه‌ر عه‌رز ناسنامه‌که‌مان بسڕمه‌وه‌ و به‌ڵگه‌ی یه‌کبوون له‌ گه‌ڵ یه‌كێ له‌ خه‌ڵکانی ئه‌و شه‌ش میلیارد حه‌شیمه‌ته‌ مۆر بکه‌م. ناتوانم بۆنی جیاوازی خاک و خۆڵی کورده‌واری له‌ گه‌ڵ که‌له‌پوورێکی جیاواز ئاوێته‌ بکه‌م و خۆم بسڕمه‌وه‌ و ئه‌وان ده‌وڵه‌مه‌ند بکه‌م. ناتوانین و نابێ ته‌نانه‌ت له‌ به‌ر ئه‌و چه‌ند دان و نه‌خته‌ ڕۆژانه‌ی که‌ ماویشن، ڕه‌سه‌نایه‌تیمان بشۆینه‌وه‌ و جارێکی دی ویژدانمان له‌ به‌رابه‌ر ئه‌و ئازار و چه‌وسانه‌وانه‌‌ له‌ خه‌و بکه‌ین و ژیانی پڕ له‌ خۆشاردنه‌وه‌ هه‌ڵبژێرین.

بایه‌خه‌کان له‌ من و تۆ دا ڕیشه‌یان هه‌یه‌ و ڕه‌سه‌نایه‌تی من و تۆ ده‌پارێزن. ئه‌گه‌رچی هێندێک له‌ هه‌وڵی بێ‌بایه‌خ کردنی بایه‌خه‌کانن، به‌ڵام ڕاستی ڕێی خۆی ون ناکا و له‌ نێو مێشک و بیری که‌سانێکه‌وه‌ سه‌رهه‌ڵده‌دا که‌ له‌ ماناکان تێ‌گه‌یشتوون و بوونه‌ته‌ پارێزه‌ری ڕه‌سانایه‌تی من و تۆ. جا که‌ وایه‌ هه‌ر له‌ به‌ر بایه‌خه‌کان و ئه‌و ڕاستیانه‌ی من و تۆ ده‌نووسنه‌وه‌، له‌و چه‌ند دانه‌ ڕۆژانه‌ی که‌ ماون، هه‌وڵی تێگه‌یشتن له‌ ماناکان ده‌ده‌م. ‌

لە گەڵ ئەو هەموو مرۆڤدۆستی و یەکسانیە دەڵێی چی؟
ژان گەیشتۆتە سەر ئێسقان و مێشک پارچە پارچە بووه‌!

ئەوانە چین؟ کێن؟


وێنە

له‌ گه‌ڵ یاساکانی دنیاکه‌ی من و تۆ ته‌واو جیاوازی هه‌یه‌. نه‌ ترس هه‌یه‌ و نه‌ یاسای یاساغ. وه‌کوو دنیاکه‌ی ئێمه‌ نیه‌ که‌ بۆ وڵامی زۆربه‌ی پرسیاره‌کان یان ده‌بێ له‌مپه‌رێکی هه‌تاهه‌تاییت له‌ سه‌ر ڕێ بێ یان سه‌رت له‌ دیوار بکوترێ، یان ئه‌وه‌ی که‌ ده‌بێ قه‌بووڵی هێندێ نه‌زانی و دواکه‌وتوویی بکه‌ی، چون نه‌ریته‌، دابه‌، مه‌زهه‌به‌. ئه‌گه‌رچی من وه‌کوو منی تاک قه‌ت چۆکیان بۆ داناده‌م.


دنیایه‌کی ته‌واو جیاوازه‌. هه‌موو شتێک ده‌توانی به‌ چاو ببینی. پرسیاره‌کان به‌ وڵامی جیاواز تاقی بکه‌یه‌وه‌ و هیچ شتێک قه‌ده‌غه‌ نیه‌، هیچ شتێک پیرۆز نیه‌. گرنگی شته‌کان هه‌موو وه‌ک یه‌که‌، هه‌موو له‌ پاڵ یه‌ک بۆ هه‌ڵسووران و هه‌بوونی من و تۆ له‌گه‌ڕدان. ده‌توانی وڵامی هه‌موو پرسیاره‌کان ببینیه‌وه‌، ئه‌گه‌ر کلیلی نهێنیه‌کان به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ زانیاریه‌کانت ببینیه‌وه‌. لێره‌ نه‌ پێکهێنه‌رێک هه‌یه‌ و نه‌ په‌یام هێنه‌رێک. تۆ ده‌توانی به‌رپرچی قسه‌ی من بده‌یه‌وه‌، ئه‌گه‌ر به‌ڵگه‌کانی تۆ بۆ سه‌لماندنی یاسایه‌ک به‌هێزتر و زانستی‌تر‌ بێ. منیش ده‌توانم هه‌ر به‌و پێیه‌ به‌رپرچی قسه‌ی تۆ بده‌مه‌وه‌. ده‌توانین به‌رپرچی به‌رهه‌مه‌ زانیستیه‌کانی که‌سانی چه‌ند سه‌د ساڵ پێش خۆشمان بده‌ینه‌وه‌، چون مه‌به‌ست ته‌نیا به‌ره‌وپێش چوون و سڕینه‌وه‌ی هه‌ڵه‌کان و دوودڵیه‌کانه‌، مه‌به‌ست پیرۆزی مرۆڤی تایبه‌ت نیه‌، مه‌به‌ست بوونی مرۆڤه‌ به‌ گشتی.


ئه‌و ده‌مانه‌ی له سه‌ر DNA کار ده‌که‌م، زۆر شت به‌ لامه‌وه‌ بێمانا ده‌بن و زۆر شتیش مانا به‌ خۆیانه‌وه‌ ده‌گرن. سه‌ره‌کی ترین و گرنگترین به‌ش له‌ بوونی مرۆڤ، سه‌رچاوه‌ی تایبه‌تمه‌ندیه‌کانی مرۆڤ که‌ هه‌ڵگری هه‌موو زانیاریه‌ تایبه‌تیه‌کانی من و تۆ وه‌ک مرۆڤه‌، ده‌توانم به‌ چاو بیبینم. ده‌توانم دابه‌شبوونه‌که‌ی و به‌شه‌ جیاوازه‌کانی لێکده‌مه‌وه‌. ده‌توانم پرسیاره‌کانم به‌ ده‌یان جۆر تاقی بکه‌مه‌وه‌ و وڵامی ڕاست هه‌ڵبژێرم. هه‌ر بۆیه‌ پێم وانیه‌ شتێک هه‌بێ له‌ دنیا دا که‌ به‌ بێ وڵام بمێنێته‌وه‌. بۆ هه‌موو پرسیاره‌کان وڵامێک هه‌ر هه‌یه‌، وڵامێک که‌ بتوانێ بیری تینووی من و تۆ ڕازی بکات. جا ئه‌و پرسیاره‌ ده‌توانێ ته‌نانه‌ت گه‌وره‌ترین گرێ پووچکه‌ی ژیان یان گه‌وره‌ترین بڤه‌ش‌ بێ، به‌ڵام هه‌ر به‌ بێ‌وڵام نیه‌.

له‌ سه‌ر باڵکۆنه‌وه‌ سه‌یری به‌فره‌که‌ ده‌که‌م، هه‌ست پێده‌که‌م ئه‌و سه‌رمایه‌ زیندووم ده‌کاته‌وه‌. هه‌ڵده‌له‌رزم، هه‌ڵ‌له‌رزینێک که‌ بۆته‌ هۆی به‌ سه‌رکردنه‌وه‌ی هه‌ندێ بیره‌وه‌ری شه‌وانی زستان. یه‌ک شت زۆر تووڕه‌م ده‌کا، خێرا تێپه‌ڕبوونی کات و که‌م ته‌مه‌ن بوونی مرۆڤ. له‌وه‌ ده‌چێ ته‌مه‌نی مرۆڤ و به‌فر وه‌کوو یه‌ک بچن. به‌فر چه‌نده‌ به‌ خێرایی ده‌توێته‌وه‌، ته‌مه‌نی مرۆڤیش ئاوا به‌ خێرایی تێده‌په‌ڕێ. بۆی هه‌یه‌ وه‌شوێن ئه‌وه‌ بکه‌وم چاره‌یه‌ک بۆ پیری و ته‌مه‌ن کورتی ببینمه‌وه‌. ئه‌گه‌رچی خه‌ڵکی ئوروپایی و ئه‌مریکی ته‌مه‌ن درێژن، به‌ڵام ته‌مه‌ن درێژی ئاوا له‌ گه‌ڵ پیریه‌ک که‌ ته‌واو له‌ کارت ده‌خات و په‌ککه‌وته‌ و بێ‌ده‌سهه‌ڵات ده‌بی، هیچ خۆش نیه‌.

شتێکه‌ له‌ ناخم دایه‌، ڕاستییه‌که‌ که‌ پێم ده‌ڵێ ده‌بێ وا بیربکه‌مه‌وه‌ و له‌ گه‌ڵیشی ڕاهاتووم. نازانم ئێوه‌ چۆنن، به‌ڵام ئاخافتن به‌ زمانی فارسی کاتی مه‌دره‌سه‌ قورسایی‌یه‌کی یه‌کجار زۆر بوو له‌ سه‌ر مێشکم، ئه‌گه‌ر عه‌ڕه‌بی و تورکی بوایه‌، به‌ دڵنیایی‌یه‌وه‌ که‌ هه‌ر ناخۆش ده‌بوو. ناتوانم بهێڵم خۆم و زمانه‌که‌م بتوێینه‌‌وه‌ و قه‌بووڵی بکه‌م و باوه‌ڕ بکه‌م که‌ ئاخافتن به‌ فارسی شتێکی ئاسایی‌یه‌ و ته‌نانه‌ت لێره‌ش که‌ که‌سێک له‌و وڵاته‌وه‌ ببینی ده‌بێ به‌و زمانه‌ له‌ گه‌ڵی قسه‌ بکه‌ی! ئه‌و ئاسایی بوونه‌ به‌ لای منه‌وه‌ نائاسایی‌یه‌. له‌ لای من ئه‌و شته‌ ئیمکانی نیه، چون نه‌ مه‌جبوورم، نه‌ زمانی فه‌رمی زمانی ئه‌وانه‌، نه‌ ئه‌وه‌ی که‌ ده‌مه‌وێ ئه‌و هه‌سته‌یان بده‌مێ که‌ لێره‌ش من مه‌جبوورم به‌ زمانی ئه‌وان قسه‌ بکه‌م و من و ئه‌وانمان نیه‌، له‌ به‌ر باڵاده‌ستبوونی ئه‌وان به‌ سه‌ر منه‌وه‌.


ناتوانم بڵێم که‌ نه‌بوونی وڵاتێک که‌ هی خۆم بێ، چه‌نده‌ کارتێکردنی خراپی له‌ سه‌رم بووه و هه‌یه‌‌، به‌ڵام ده‌توانم هه‌وڵی ئه‌وه‌ بده‌م که‌ بیری یه‌کبوونی خه‌ڵكی کورد له‌ نێو مێشکم دا په‌روه‌رده‌ که‌م و هیوام نه‌بڕێ. کابرای کورد پێی ده‌ڵیم من کوردم، خۆم به‌ ئێرانی نازانم، ده‌ڵێ: " ئه‌وه‌نده‌ش له‌ خۆتی ' سه‌خت' مه‌گره‌". تۆ چۆنی لێک ده‌ده‌یه‌وه‌؟ یانی بوونی خۆت ژێر پێ بخه‌. یانی کورد بوون نیشانه‌ی ڕه‌گه‌زپه‌ره‌ستیه‌. هه‌ر پێم خۆشه‌ بزانم کاتێک له‌ که‌سێکی بیانی له‌ باره‌ی نه‌ته‌وه‌که‌یه‌وه‌ پرسیار ده‌که‌ی، ده‌ڵێی، باشه‌ ئه‌وه‌نده‌ش له‌ خۆتی‌ سه‌خت مه‌گره‌؟ من باسی نه‌ته‌وه‌ت بۆ ده‌که‌م، باسی وڵاتت بۆ ناکه‌م. له‌ لێکدانه‌وه‌ی به‌ نێو زانایان گه‌ڕێ که‌ ده‌یانهه‌وێ کورد به‌ ئێرانی بلکێنن. له‌ بیریان ده‌چێ که‌ نه‌ته‌ویه‌ک به‌ نێوی ئێرانی هه‌ر نیه‌.


هه‌ر به‌ هۆی ئه‌و باوه‌ڕه‌وه‌یه‌ که‌ زۆر که‌س، که‌سانێک به‌ ڕه‌گه‌زپه‌ره‌ست ناوزه‌د ده‌که‌ن، به‌ڵام ڕه‌گه‌زپه‌ره‌ستی له‌ گه‌ڵ هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی جیاوازی هه‌یه‌. بڕیارم داوه‌ که‌ قه‌ت قازانجێکم بۆ ئه‌و نه‌ته‌وه‌ باڵاده‌ستانه‌ نه‌بێ، هه‌ڵبه‌ت نه‌ زه‌ره‌ر و نه‌ قازانج. ئه‌وه‌ بڕیارێک بوو به‌ خۆم دا، ئه‌و کاته‌ی پاسداری تورک و فارس تفه‌نگیان له‌ سه‌ر دایکم ڕاگرتبوو و خۆشکه‌ چکۆله‌که‌میان فریو ده‌دا بۆ زانینی شوێنی ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ پێیان وابوو له‌ ماڵی ئێمه‌ خۆیان حه‌شارداوه‌‌. بڕیارێک بوو ئه‌و کاته‌ی کوڕه‌ جحێله‌کانی جیرانمان ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌کران، ئه‌و کاته‌ی سووتانی کتێبه‌کان، سڕی ده‌کردم، ئه‌و کاتانه‌ی لاوه‌ فارسه‌کان بۆ ماوه‌ی سێ مانگ ئێمه‌یان وه‌به‌ر بۆمبان ده‌دا، ئه‌و کاته‌ی مامۆستا تورکه‌که‌ی مه‌دره‌سه‌ جنێوی تورکی پێ ده‌داین و ده‌یگوت ئێوه‌ کوردن ئیدی. له‌ گه‌ڵ دانه‌ دانه‌ی ئه‌و چرکانه‌ و زۆر چرکه‌ی دیکه‌ هه‌ستم به‌ جیاوازی کردوه‌ و ده‌شمهه‌وێ جیاواز بمێنمه‌وه‌ و ته‌مای تێکه‌ڵاوبوون و هاووڵاتی بوونیشم نیه و له‌ هه‌موو گه‌نگتر نه‌ باوه‌ڕم پێیانه‌ و نه‌ متمانه‌یان پێده‌که‌م. با بڵێم ئه‌و متمانه‌ نه‌کردنه‌ شتێکی وه‌کوو ته‌جروبه‌یه‌کی مێژووییه‌ که‌ متمانه‌ کردنه‌که‌ خه‌ساری زۆری بۆ کورد بوو.‌


قه‌ت نه‌مزانیوه‌، ئه‌گه‌ر منیش رۆژێک سه‌رۆکێکم هه‌بێ، چۆنه‌، چ هه‌ستێکه‌؟ درۆ نه‌بێ، ئه‌و ماوه‌یه‌ی پێشێ کاتێک به‌ڕێز مه‌سعوود بارزانیم ده‌بینی له‌ مه‌ڕ مه‌سه‌له‌ی هێرشی تورکانه‌وه‌ بۆ کوردستان، پێداگری له‌ سه‌ر قسه‌کانی ده‌کرد و له‌ سه‌ر قسه‌کانی زۆر سوور بوو، زۆر زۆرم شانازی پێوه‌ ده‌کرد، به‌ڵام ئه‌و لێکدانه‌وه‌یه‌ جارێ به‌ حه‌په‌ساوی ماوه‌ته‌وه‌! پێم خۆشه‌ باوه‌ڕ بکه‌م. ئه‌گه‌رچی زۆر زۆر شانازی ده‌که‌م به‌ باشووری کوردستان و وه‌کوو وڵات سه‌یری ده‌که‌م، ئه‌وه‌ش مه‌سه‌له‌یه‌کی ته‌واو جیاوازه‌ له‌ گرفت و برینه‌‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانی ناو کۆمه‌ڵگا.


سه‌ره‌ڕای هه‌مووی ئه‌وانه‌، یه‌کنه‌گرتنمان وه‌کوو بیر، بێ‌وره‌یی‌مان وه‌کوو مرۆڤ تا ئه‌وڕۆی هێناوین. نه‌ته‌وه‌یه‌ک که‌ ئێستاش له‌ سه‌ر نه‌خشه‌ی دنیا شوێنێکمان نیه‌. نه‌خشه‌ی عه‌رزم هه‌ڵگێڕ وه‌رگێڕ کرد، به‌ڵام ئیدی عه‌رزێکی چۆڵ نه‌ماوه‌ که‌ کورد کۆچ بکا بۆ وێ، چون بیرم له‌وه‌ ده‌کرده‌وه‌ که‌ کوردیش باربکا بۆ شوێنێکی چۆڵ له‌ سه‌ر گۆی زه‌وی که‌ هیچ که‌س خاوه‌نی نیه و وڵاتێک بۆ خۆی پێک بێنێ، وه‌کوو چۆن ئه‌مریکایی و کانادی و ئوسترالیایی‌یه‌کان له‌ چه‌ند سه‌د ساڵی ڕابردوو دا به‌مجۆره‌ وڵاتێکیان بۆ خۆیان پێک هێنا. به‌ڵام نه‌ کورد‌ ئه‌و یه‌کگرتوویی‌یه‌ی هه‌یه‌ که‌ له‌ سه‌ر یه‌ک شت و بۆ یه‌ک مه‌به‌ست و بۆ یه‌ک ئامانج سوور بن و نه‌ ئه‌و هه‌موو ئاسه‌واره‌ مێژووییه‌ و بیره‌وه‌ری هه‌زاران ساڵ ژیان له‌ سه‌ر زێدی باب و باپیران بۆ ده‌ست لێهه‌ڵگرتن ده‌بێت. ئیدی له‌وه‌ گه‌ڕێ که‌‌ هه‌ر که‌س بیره‌وه‌ریه‌کانی گه‌ڕه‌ک و کۆڵانه‌که‌ی خۆی له‌ هه‌موو شتێک به‌ لایه‌وه‌ گرنگتره‌. ئه‌گه‌ر شتێکی وا ئیمکانی هه‌بوایه‌، ده‌ست هه‌ڵگرتنه‌که‌ زۆر زۆر زۆر زۆر گران ده‌بوو‌، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی که‌ بوونی وڵات له‌‌ هه‌موو ئه‌و ورده‌ باسانه گرنگی زیاتری پێدرابا. سه‌ڕه‌رای هه‌مووی ئه‌وانه‌ش باوه‌ڕ ناکه‌م، کارێکی ئاوها به‌ مرۆڤی کورد بکرێ. چون مرۆڤی کورد، هه‌ر که‌سه‌ و بۆ خۆی سه‌رۆکێکه‌، بۆی هه‌یه‌ ئه‌وده‌میش خێڵه‌کان جیا ببنه‌وه‌ و سه‌رۆک خێڵ ساز ببنه‌وه‌ و له‌ نێوان ئه‌وانێش دا چه‌نده‌ها سه‌رۆک، جا ئه‌وجاره‌ ڕمبازێنی خێڵ و سه‌رۆکان. که‌وابوو هه‌ر ده‌ست لێنه‌دانه‌که‌ی باشتره‌ و مانه‌وه‌ له‌ ڕۆیشتن سه‌لامه‌ت‌تر، چون ئه‌وکات وه‌کوو جووله‌کانمان لێدێ و پاش هه‌زاران ساڵ له‌ شوێنێک ده‌گیرسێینه‌وه‌ که‌ مڵکی خۆمان ده‌بێ و نابێ.